Jakie mogą być przyczyny opóźnionego rozwoju dziecka?

Jakie mogą być przyczyny opóźnionego rozwoju dziecka?

Naturalnym faktem jest, że świeżo upieczeni rodzice z niecierpliwością oczekują pierwszego uśmiechu, słowa, raczkowania, czy wreszcie pierwszych kroków potomka. Każde opóźnienie takich wydarzeń budzi w rodzicach niepokój, ale kiedy naprawdę powinni się martwić?

Opóźnienie rozwoju dziecka – kiedy jest o tym mowa?

Specjaliści ustalają poziomy rozwoju dzieci dla danego wieku i gdy dziecko ma poziom rozwoju niższy od przeciętnego mówi się o opóźnieniu jego rozwoju. Chodzi o osiągnięcie w danych wieku określonych umiejętności i dotyczy ono sfery ruchowej, poznawczej, społeczno-emocjonalnej oraz procesu nauki mowy. Opóźnienie rozwoju dziecka może dotyczyć jednej, kilku, a także wszystkich sfer, gdzie mówi się o globalnym opóźnieniu rozwoju.

U małych dzieci sygnałem zaburzeń w rozwoju są opóźnienia w rozwoju motorycznym.

Jakie są przyczyny wystąpienia opóźnienia rozwoju u dzieci?

Opóźnienie rozwoju dziecka przyczyny może mieć różnorakie:

  • czynniki genetyczne jak niezgodność grup krwi rodziców, czy choroby metaboliczne;
  • matka chorująca we wczesnej ciąży na różyczkę lub grypę;
  • zaniedbania rodzicielskie lub nadopiekuńczość;
  • stan zdrowia noworodka.

Różnice w rozwoju u dzieci

Opóźnienie rozwoju nie może być diagnozowane na podstawie tempa rozwoju np. dziecka sąsiada, ponieważ dzieci nie rozwijają się idealnie równomiernie. Jedno dziecko może zacząć chodzić w 10 miesiącu życia, a inne dopiero po kilkunastu miesiącach. Analogicznie jest w innych kwestiach i generalizowanie nie powinno być stosowane w ocenie rozwoju dziecka. Każde praktycznie rozwija się we własnym tempie i jest to m.in. uwarunkowane przez:

  • kwestie dziedziczne;
  • stan zdrowia po porodzie i aktualny;
  • jakość środowiska wychowawczego względem zapewnienia aktywności i rozwoju oraz kontaktu z rodzeństwem albo rówieśnikami, ale i rodzicami.
  • stan sprawności mózgu.

Opóźnienia rozwojowe powinny być również postrzegane nie tylko przez pryzmat jego tempa, ale także harmonii. Niektóre dzieci rozwijają się lepiej pod jednymi, a gorzej pod innymi względami i mówi się wówczas o nieharmonijnym rozwoju.

Objawy opóźnionego rozwoju u dzieci

Istnieją różne wytyczne, tabelki oraz wykresy opracowane przez specjalistów, które dotyczą poszczególnych faz rozwoju dziecka, także w rozróżnieniu na wcześniaki i dzieci urodzone terminowo. W poszczególnych sferach rozwoju niepokój u rodziców mogą wzbudzać:

  • sfera motoryczna – dziecko nie wchodzi w założonych terminach na kolejne szczeble swojego rozwoju, np. nie trzyma samodzielnie główki, nie siada, nie raczkuje, nie próbuje chodzić. Warto zdawać sobie z marginesu kilku tygodni;
  • nauka mowy – brakuje wczesnej wokalizacji, czyli dziecko nie gaworzy, nie wypowiada pierwszych sylab i słów, a także widoczne są inne zaburzenia mowy; 
  • sfera społeczna, emocjonalna, poznawcza – dziecko się nie uśmiecha, nie interesuje się otoczeniem ani osobami, nie szuka kontaktu wzrokowego. Niepokój może wzbudzać również zbytni spokój i apatia lub niezgłaszanie potrzeb i nadpobudliwość, a także nieuzasadniony długotrwały płacz.

Opóźnienie rozwoju dziecka – kiedy rodzice powinni się martwić?

Czasami trzeba czasu i wpadanie w panikę niczego nie rozwiąże. Dzieci rozwijają się w rożnym tempie, a dodatkowo rodzić dbający o dziecko ma przecież kontakt z lekarzem pediatrą. Ten wykryje ewentualne nieprawidłowości, np. podczas szczepienia. Jednakże w pierwszych dwóch latach życia brak postępu w rozwoju dziecka, który jest w tym okresie dosyć szybki można uznać za powód do niepokoju. 

Niewielkie opóźniania należy uznać za standardowo występujące, ale przy przedłużającym się braku postępu w rozwoju dziecka rodzic powinien zasięgnąć porady specjalisty poprzez uzyskanie skierowania od lekarza rodzinnego. Istnieją programy rehabilitacyjne, jak program wczesnego wspomagania rozwoju, które w znacznym stopniu niwelują opóźnienie rozwoju dziecka.

 

Sprawdź, kiedy dziecko zaczyna ząbkować?
Sprawdź, kiedy dziecko trzyma głowę samodzielnie?
Sprawdź, kiedy dziecko raczkuje!

Dodaj komentarz